Wysokość stawek i próg: trzypoziomowa architektura ustalania stawek opłat środowiskowych

Nie ma jednej stałej wysokości stawki. W trzypoziomowej architekturze ustalania stawek ustawa (art. 290–291 POŚ) daje mechanizm, rozporządzenie Rady Ministrów (Dz.U. 2017 poz. 2490) ramy, a kwotę na dany rok podaje obwieszczenie ministra klimatu (art. 291 ust. 2 POŚ). Próg, do którego opłaty nie wnosi się, wynosi 800 zł rocznie (art. 289 ust. 1 POŚ).

Stan prawny na: 2026-10-13

Który akt ustala wysokość stawki na dany rok?

O tym, ile wynosi stawka, decydują trzy akty, ale konkretną kwotę na dany rok zawiera dopiero ostatni z nich. Poniższa tabela pokazuje podział ról.

W praktyce oznacza to, że ustawa daje górne stawki bazowe i zasady ich corocznego podnoszenia, ale kwoty na konkretny rok nie znajdziesz w jej tekście. Szukaj jej w obwieszczeniu.

Jak działa indeksacja i obwieszczenie?

Stawki opłat rosną co roku od 1 stycznia o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (art. 291 ust. 1 POŚ). Wynikające z tego stawki na rok następny ogłasza minister właściwy do spraw klimatu w obwieszczeniu w Monitorze Polskim, nie później niż do 31 października danego roku (art. 291 ust. 2 POŚ).

Dla roku 2026 źródłem stawek jest Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 sierpnia 2025 r. (M.P. 2025 poz. 769). Stawki na rok 2027 ogłasza kolejne obwieszczenie, którego ustawowy termin upływa 31 października 2026 r. (art. 291 ust. 2 POŚ). W praktyce oznacza to, że przy rozliczeniu za rok 2027 trzeba posłużyć się właśnie nim.

Od jakiego progu opłaty nie wnosi się?

Nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 POŚ, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze). Próg liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania, a opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona.

Odrębny, niższy próg dotyczy wykazów. Jeżeli roczna opłata z tytułu każdego z rodzajów korzystania nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów, o których mowa w art. 286 ust. 1 (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ). Więcej o tym progu przeczytasz w artykule próg zwolnienia ze złożenia wykazu.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Oba progi liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania z art. 273 ust. 1 POŚ, a nie dla sumy wszystkich opłat (art. 289 ust. 1 POŚ). Podmiot może więc nie składać wykazu za jeden rodzaj korzystania, a składać go za inny, jeśli tam opłata przekracza 100 zł.
• Art. 289 ust. 2 POŚ stanowi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%”. Przed rozliczeniem warto potwierdzić w urzędzie marszałkowskim właściwego województwa, czy taka uchwała obowiązuje.
• Żadnej kwoty stawki nie traktuj jako stałej. Indeksacja zmienia ją co 1 stycznia (art. 291 ust. 1 POŚ), więc zawsze sprawdzaj rok.
• Obwieszczenie zawiera zarówno górne stawki ogólne dla całej kategorii (np. gazy lub pyły), jak i stawki dla poszczególnych substancji. To dwa różne pytania, więc przy cytowaniu wskaż, o którą stawkę chodzi.

Co zrobić, żeby ustalić właściwą stawkę?

1. Ustal rok sprawozdawczy.

2. Znajdź obwieszczenie ministra klimatu w Monitorze Polskim właściwe dla tego roku (art. 291 ust. 2 POŚ). Dla roku 2026 jest to M.P. 2025 poz. 769.

3. Rozporządzenie Rady Ministrów (Dz.U. 2017 poz. 2490) traktuj jako ramy, a nie źródło kwoty na dany rok.

4. Porównaj wyliczoną opłatę za każdy rodzaj korzystania z progami z art. 289 ust. 1 POŚ: 100 zł (zdanie drugie, wykaz) i 800 zł (zdanie pierwsze, wniesienie opłaty).

5. Przy wątpliwościach co do stosowania indeksacji zajrzyj do artykułu o mechanizmie corocznej indeksacji stawek albo na stronę rozliczeniasrodowiskowe.pl o KOBiZE.

Przepis może ulec zmianie, więc przed złożeniem wykazu warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisu w tekście jednolitym ustawy. Wzór wykazu określa rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443).

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
• Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)

Najczęściej zadawane pytania

Od jakiego progu obowiązek wniesienia opłaty powstaje?

Opłaty nie wnosi się, gdy roczna wysokość opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska (art. 273 ust. 1 POŚ) wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze). Obowiązek powstaje więc dopiero powyżej tej kwoty. Kolejność kontroli stawek opisuje artykuł o mechanizmie corocznej indeksacji stawek.

Kiedy ukazuje się obwieszczenie ze stawkami na kolejny rok?

Minister właściwy do spraw klimatu ogłasza je w Monitorze Polskim nie później niż do 31 października każdego roku (art. 291 ust. 2 POŚ). Stawki na rok 2027 znajdziesz więc w obwieszczeniu, którego termin ustawowy upływa 31 października 2026 r. Obowiązujące stawki na 2026 r. pochodzą z M.P. 2025 poz. 769.

Czym jest próg 100 zł i czym różni się od progu 800 zł?

Próg 100 zł dotyczy złożenia wykazu: gdy roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł, wykazu za ten rodzaj się nie przedkłada (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ). Próg 800 zł dotyczy samego wniesienia opłaty. Szczegóły w artykule o progu zwolnienia ze złożenia wykazu.

Czy „Tabela A” z rozporządzenia Rady Ministrów to to samo, co „Tabela A” w formularzu wykazu?

Nie. Tabela A w rozporządzeniu Rady Ministrów (Dz.U. 2017 poz. 2490) i Tabela A w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443) to dwa różne dokumenty o tej samej nazwie, więc nie utożsamiaj ich przy cytowaniu. Więcej o instytucji, która prowadzi system, na stronie KOBiZE.